متن خبر
به نقل از خبرگزاری مهر · اقتصادبه گزارش خبرنگار مهر، اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در حاشیه مراسم امضای تفاهم‌نامه همکاری مشترک با ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و در جمع خبرنگاران، با تشریح برنامه‌های دولت برای مدیریت مصرف و کاهش قاچاق انرژی اظهار کرد: برنامه‌های ما در حوزه انرژی در سه محور دنبال می‌شود؛ نخست، کاهش مصرف در بخش مصرف‌کنندگان نهایی شامل خانوارها، صنایع و بخش کشاورزی، دوم، کاهش اتلاف و هدررفت انرژی در زنجیره تولید، انتقال و توزیع و سوم، کاهش قاچاق حامل‌های انرژی.
وی افزود: در حوزه کاهش مصرف، برنامه‌هایی با همکاری وزارتخانه‌های مربوطه در حال اجراست و در بخش کاهش هدررفت نیز اصلاح فرایندهای زنجیره انرژی با همکاری وزارتخانه‌های نفت و نیرو و شرکت‌های تابعه دنبال می‌شود. در همین راستا، جلساتی با شرکت توانیر برگزار شده و همکاری با شرکت ملی گاز و شرکت‌های پالایشی نیز در دستور کار قرار دارد.
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با اشاره به برنامه‌های مشترک با ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز تصریح کرد: در این حوزه دو اقدام اصلی دنبال می‌شود؛ نخست، پایش کمی و لحظه‌ای جریان حامل‌های انرژی از مرحله تولید تا مصرف نهایی و دوم، ایجاد سازوکار تأمین مالی برای اصلاح فرایندهایی که زمینه قاچاق و هدررفت انرژی را فراهم می‌کنند.
سقاب اصفهانی ادامه داد: در این مسیر، دو مانع اصلی وجود دارد؛ یکی مسائل مربوط به استانداردسازی فرایندها و دیگری تأمین مالی تجهیزات و زیرساخت‌های موردنیاز برای پایش و کنترل. در تفاهم‌نامه پیش‌بینی شده است که سازمان بهینه‌سازی در حوزه استانداردسازی و تأمین مالی اقدامات صرفه‌جویی نقش‌آفرینی کند و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز نیز از ظرفیت‌ها و اختیارات قانونی خود برای پیشبرد این برنامه‌ها استفاده کند.
وی با اشاره به ظرفیت ماده ۴۶ قانون برنامه هفتم توسعه گفت: بر اساس این ماده، امکان بازگرداندن ارزش اقتصادی صرفه‌جویی به سرمایه‌گذاران فراهم شده است. بنابراین، شرکت‌های دانش‌بنیان و سرمایه‌گذارانی که بتوانند با استفاده از فناوری‌هایی مانند سامانه‌های هوشمند، تجهیزات ماهواره‌ای و GPS یا سایر ابزارهای کنترلی، میزان قاچاق و هدررفت انرژی را کاهش دهند، می‌توانند از محل صرفه‌جویی محقق‌شده، گواهی صرفه‌جویی دریافت کنند.
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی افزود: در این سازوکار، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز نقاط دارای احتمال هدررفت و قاچاق را شناسایی و برای آن‌ها پروژه تعریف می‌کند و ما نیز با فراهم کردن استانداردها و منابع مالی موردنیاز، زمینه اجرای این پروژه‌ها را فراهم می‌کنیم.
سقاب اصفهانی با اشاره به برنامه‌های دولت برای اصلاح الگوی مصرف در بخش‌های عمده مصرف‌کننده انرژی گفت: در حوزه‌هایی مانند کشاورزی، نیروگاه‌ها، صنعت و حمل‌ونقل نیز قرار است با همکاری وزارتخانه‌های مربوطه، هر میزان صرفه‌جویی که از طریق اصلاح تجهیزات، ماشین‌آلات، روش‌های تولید و آموزش محقق شود، با ارزش اقتصادی متناسب به خود ذی‌نفعان بازگردانده شود تا برای کاهش مصرف انگیزه داشته باشند.
وی با بیان اینکه دولت باید خود را برای سناریوهای مختلف تأمین و مصرف انرژی آماده کند، اظهار کرد: از آذرماه به بعد، شرایط مختلفی پیش روی کشور قرار دارد و نمی‌توان از هم‌اکنون با قطعیت درباره سناریوی نهایی تصمیم گرفت. وضعیت جنگ، شرایط آب‌وهوایی، عملکرد سامانه‌های سرمایشی و گرمایشی و میزان همکاری مردم و صنایع، همگی در تصمیم‌گیری‌ها مؤثر هستند.
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی تصریح کرد: اگر مردم و صنایع در کاهش مصرف همکاری کنند و برنامه‌های افزایش تولید و تأمین انرژی نیز مطابق پیش‌بینی‌ها پیش برود، می‌توانیم دوره پیش‌رو را بدون قطعی گسترده و فشارهای ناشی از ناترازی پشت سر بگذاریم؛ اما در صورت تحقق سناریوهای بدبینانه، از جمله سرمای شدید و همکاری نکردن مصرف‌کنندگان، احتمال بروز محدودیت در تأمین گاز و برق وجود دارد.
سقاب اصفهانی با اشاره به برنامه‌های دولت برای مدیریت شرایط پیش‌رو گفت: دولت سه بسته اصلی را دنبال می‌کند؛ بسته نخست، افزایش تولید و بازگرداندن ظرفیت‌های آسیب‌دیده به چرخه تولید است. همکاران ما در مجموعه وزارت نفت و شرکت ملی گاز با تمام ظرفیت در حال فعالیت هستند تا بخش‌های آسیب‌دیده در جریان جنگ را به وضعیت قبلی بازگردانند.
وی افزود: بسته دوم، کاهش مصرف است که در آن از ظرفیت صداوسیما، شهرداری‌ها، استانداری‌ها، سازمان بسیج و سایر مجموعه‌ها برای جلب مشارکت مردم استفاده می‌شود. بسته سوم نیز دیپلماسی انرژی و افزایش واردات انرژی برای عبور از شرایط دشوار پیش‌رو است که در این زمینه نیز رئیس‌جمهور و دستگاه دیپلماسی در حال پیگیری تأمین انرژی از مسیرهای مختلف هستند.
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با تأکید بر ضرورت مشارکت خانوارها در مدیریت مصرف گفت: از مردم درخواست می‌کنیم مصرف گاز و برق خود را نسبت به دوره مشابه سال گذشته بین ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش دهند. هر خانواده می‌تواند با بررسی میزان مصرف خود در دوره مشابه سال قبل، برای کاهش مصرف هدف‌گذاری کند.
سقاب اصفهانی با اشاره به ارتباط مستقیم مصرف گاز و برق توضیح داد: بخش عمده برق کشور از نیروگاه‌های گازی تأمین می‌شود و به همین دلیل، کمبود گاز می‌تواند بر تأمین برق نیز اثرگذار باشد. بنابراین، صرفه‌جویی در مصرف گاز فقط به معنای کاهش مصرف یک حامل انرژی نیست، بلکه به مدیریت مصرف برق نیز کمک می‌کند.
وی ادامه داد: دولت نیز در کنار درخواست کاهش مصرف، برنامه‌های تشویقی و اقتصادی برای پاداش دادن به مشترکانی که مصرف خود را کاهش می‌دهند، در نظر گرفته است. همچنین آموزش‌های لازم از طریق صداوسیما برای اصلاح الگوی مصرف و استفاده از روش‌های ساده صرفه‌جویی در روزهای آینده گسترش پیدا می‌کند.
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی تأکید کرد: البته عبور از زمستان پیش‌رو به معنای حل ریشه‌ای مسئله انرژی کشور نیست. ناترازی انرژی طی سال‌های گذشته شکل گرفته و حل اساسی آن به زمان نیاز دارد. برآورد ما این است که برای اصلاح ریشه‌ای این مسئله باید یک برنامه سه تا چهار ساله را به‌صورت مستمر دنبال کنیم.
سقاب اصفهانی با اشاره به ضرورت ارائه گزارش عملکرد دولت در حوزه انرژی گفت: همان‌طور که از مردم درخواست کاهش مصرف داریم، دولت نیز باید به‌طور هم‌زمان درباره افزایش تولید، کاهش قاچاق، اصلاح فرایندهای زنجیره انرژی و دیپلماسی انرژی گزارش ارائه کند. نمی‌توان فقط از مردم انتظار صرفه‌جویی داشت و سایر بخش‌ها را نادیده گرفت.
وی با اشاره به نتایج اولیه اقدامات انجام‌شده در استان‌های مرزی اظهار کرد: در برخی استان‌ها کاهش قابل‌توجهی در میزان مصرف ثبت شده است. برای نمونه، مدیران شرکت‌های پالایشی از کاهش ۳۵ درصدی مصرف در یکی از استان‌های مرزی گزارش داده‌اند؛ البته برای ارزیابی دقیق و پایدار این روند، باید دست‌کم دو ماه از اجرای اقدامات بگذرد.
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی خاطرنشان کرد: البته نمی‌توان تمام کاهش مصرف ثبت‌شده در استان‌های مرزی را به کاهش قاچاق نسبت داد؛ چراکه بخشی از آن ممکن است ناشی از خروج سوخت از زنجیره رسمی توزیع، انتقال به مصارف دیگر یا تغییر میزان مصرف واقعی مردم باشد. بنابراین، برای تفکیک دقیق این عوامل به بررسی و داده‌های بیشتری نیاز داریم.
سقاب اصفهانی در پایان با اشاره به دشواری‌های تأمین انرژی در شرایط فعلی گفت: کشور در شرایط آسانی قرار ندارد و محدودیت‌های ناشی از جنگ و آسیب به زیرساخت‌های انرژی، در کنار ناترازی‌های انباشته‌شده سال‌های گذشته، مدیریت این وضعیت را دشوارتر کرده است. با این حال، دولت با تمام ظرفیت در حوزه افزایش تولید، کاهش مصرف، مقابله با قاچاق و دیپلماسی انرژی در حال فعالیت است و امیدواریم با همراهی مردم بتوانیم این دوره را با موفقیت پشت سر بگذاریم.